مركز پژوهش كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى (جمعى از نويسندگان)
159
گنجينه بهارستان (علوم وفنون پزشكى)
ناشتا خوردن سود دارد . و غذا مزوره « 1 » زرشك و سماق و آب غوره دهند « 2 » . باب بيست و سؤم « 3 » : در درد دندان سبب درد « 4 » دندان يا از سوء المزاج گرم « 5 » يا سوء المزاج سرد يا از ورمى باشد كه در « 6 » بن دندانها باشد « 7 » . علامت « 8 » آنكه از « 9 » سوء المزاج گرم باشد ، آن است كه چون آب سرد به دندان رسد ، آسايش يابد « 10 » و « 11 » آرام گيرد « 12 » ؛ و آنكه « 13 » از ورم گرم باشد ، گوشت بن دندانها سرخ باشد و آماس كرده و با ضربان باشد « 14 » . علاج : رگ قيفال بايد گشودن « 15 » و حجامت كردن و چهار رگ زدن و به سركه و عرق گل مضمضه كردن و جلاب « 16 » سكنگبين و عناب دادن « 17 » و « 18 » غذا مزورهء زرشك « 19 » و انار دانه و بينوسرخ « 20 » بايد داد « 21 » و به مطبوخ هليله طبع را نرم كردن « 22 » . علامت آنكه از سوء المزاج سرد باشد آن است « 23 » كه ضربان نباشد « 24 » و افروختگى « 25 » سر و روى نباشد و ورم « 26 » بن دندان نباشد و هرگاه كه آب سرد به دندان رسد ، درد زيادت شود . علاج آن : مضمضه كردن به سركه و پودنه « 27 » و عاقر قرحا و آويشن و بن دندانها « 28 » به
--> ( 1 ) . م : + از . ( 2 ) . م : دادن . ( 3 ) . م : + از مقالهء دوم . ( 4 ) . ل : در . ( 5 ) . م : باشد . ( 6 ) . ل : درد . ( 7 ) . م : بود . ( 8 ) . م : علاج . ( 9 ) . ل : - از . ( 10 ) . ل : باشد . ( 11 ) . م : + درد بى . ( 12 ) . م : كننده باشد . ( 13 ) . م : آنچه . ( 14 ) . م : - باشد . ( 15 ) . م : گشود . ( 16 ) . م : گلاب و . ( 17 ) . ل : دهند . ( 18 ) . م : - و . ( 19 ) . ل : ترش . ( 20 ) . م : بنوسرخ . ( 21 ) . ل : دهند . ( 22 ) . م : بايد كرد . ( 23 ) . م : - آن است . ( 24 ) . م : + يا درد . ( 25 ) . م : + در . ( 26 ) . م : + در . ( 27 ) . پودنه : پونه ، نعناع وحشى ( لغتنامه ) . ( 28 ) . م : دندان .